نوره‌تراپی، از تحلیل احادیث تا تطبیق بر علم نوین با تکیه بر یافته‌های پروفسور لیان ژانگ

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، مرکز آموزش عالی اقلید، اقلید، ایران.

چکیده

آنچه امروزه با روشی تهاجمی، پرهزینه و با عوارض قابل توجه به عنوان داروی سرطان شناخته می‌شود، سابقه‌ای دیرین در روایات اهل‌بیت برای پیشگیری و درمان بیماری‌ها، با روشی غیرتهاجمی، ارزان و بدون عوارض دارد. نوره‌تراپی، یا همان درمان با نوره، به دلیل وجود نزدیک به چهل روایت، یکی از حوزه‌های پرمحتوا در احادیث طبی است. این محصول، در سال‌های اخیر توجه بسیاری از درمانگران را به خود جلب کرده است. هرچند استعمال زرنیخ و آرسنیک در طب رایج قدمت چندانی ندارد؛ اما ائمه‰ احادیث بسیاری پیرامون آن بیان کرده‌اند. در این پژوهش، پس از استخراج احادیث پیرامون آرسنیک، آن‌ها را مورد تحلیل قرار داده‌ایم؛ ارزیابی سندی انجام شد و به احادیث صحیح استناد شده است. از دیگر احادیث که از نظر سندی خدشه‌ای بر آنان وارد بود، نیز غافل نبوده‌ایم و از آن‌ها به عنوان شاهد و مؤید استفاده کرده‌ایم. در طب رایج هم، یافته‌ها و آزمایش‌ها پیرامون آرسنیک، به‌ویژه یافته‌های پروفسور لیان ژانگ درباره «زرنیخ» بررسی شد و با کلام گهربار پیشوایان دین اسلام تطبیق داده شد. حاصل آن که هم در طب رایج و هم در احادیث طبی، زرنیخ (آرسنیک) در درمان بیماری‌ها به ویژه سرطان، قابلیت استفاده دارد و هم‌اکنون از آن برای درمان سرطان خون استفاده می‌شود؛ البته در احادیث طبی، افزون بر درمان به نقش پیشگیرانۀ زرنیخ از بیماری‌ها نیز اشاره شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Al-Nūra Therapy: From the Analysis of Hadiths to Adaptation to Modern Science, Relying on the Findings of Professor Lian Zhang

نویسنده [English]

  • Sareh Bordbar
Assistant Professor, Department of Quranic Sciences and Hadith, Eghlid Higher Education Center, Eqlid, Iran.
چکیده [English]

What is today known as cancer treatment—often invasive, expensive, and accompanied by significant side effects—has a long history in the traditions of the Ahl al-Bayt (pbut) for the prevention and treatment of diseases through a non-invasive, inexpensive, and side-effect-free method. Al-Nūra therapy, or treatment with Nūra, is one of the richest areas in medical hadiths due to the existence of nearly forty narrations on the subject. This product has attracted the attention of many therapists in recent years. Although the use of arsenic in conventional medicine does not have a very long history, the Imams (pbut) have narrated many traditions concerning it. In this research, after extracting the hadiths related to arsenic, we have analyzed them. An evaluation of their chains of transmission (Sanad) was conducted, and authentic hadiths were cited. We have not disregarded other hadiths that had weaknesses in their chains; rather, we have used them as supporting and corroborating evidence. In conventional medicine, the findings and experiments concerning arsenic—especially the research of Professor Lian Zhang on "arsenic sulfide"—were examined and compared with the invaluable words of the leaders of Islam. The result is that both in conventional medicine and in medical hadiths, arsenic (Zarnīkh) can be used in the treatment of diseases, especially cancer. It is currently used for the treatment of leukemia. Moreover, in medical hadiths, in addition to its therapeutic role, the preventive role of arsenic against diseases has also been emphasized. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Arsenic
  • Medical Hadiths
  • Zarnīkh (Arsenic Sulfide)
  • Arsenic Derivatives
  • Al-Nūra (Traditional Depilatory Preparation)

مراجع

  1. ابن‌بابویه، محمد بن علی. (۱۴۰۴ق). من لا یحضره الفقیه. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  2. ابن‌سینا، حسین بن عبدالله. (۱۳۷۲ق). القانون فی الطب. بیروت: مؤسسۀ عزالدین.
  3. ارجمند، علیرضا و دیگران. (۱۳۸۳ش). نقش آرسنیک در القای آپوپتوزیس از مسیر Fas در بیماران لوسمی حاد پرومیلوسیتی با جابه‌جایی کروموزومی t(15-17). مجلۀ دانشگاه علوم پزشکی ایران، ۱۱(۴۳)، ۶۸۷-۶۹۶.
  4. انصارین، مرتضی. (۱۳۴۵ش). سنگ معدن زرنیخ و فرآورده‌های دارویی آن. پایان‌نامۀ دکتری. دانشگاه تبریز.
  5. جمعی از نویسندگان. (۱۳۸۷ش). دانشنامۀ جهان اسلام. تهران: بنیاد دائرة المعارف اسلامی.
  6. جوهری، اسماعیل بن حماد. (بی‌تا). الصحاح. بیروت: دار العلم للملایین.
  7. حرعاملی، محمد بن حسن. (۱۴۱۶ق). وسائل الشیعه. قم: مؤسسۀ آل‌البیت‰ لإحیاء التراث.
  8. حسنی، سعید؛ ذاکر، فرهاد؛ ذکری، علی؛ زغل، اعظم؛ علی‌مقدم، کامران؛ قوام‌زاده، اردشیر؛ غفاری، سید حمیدالله. (۱۳۹۲ش). اثر آپوپتوزی ترکیب آرسنیک تری‌اکسید و آزیدوتیمیدین در سلول‌های ردۀ لوسمی پرومیلوسیتی حاد (NB4) از طریق بیان P21 و توزیع سیکل سلولی. خون، ۱۰(۲)، ۱۲۹-۱۳۹. http://bloodjournal.ir/article-1-769-fa.html
  9. رازی، محمد بن زکریا. (۱۳۷۷ق). الحاوی فی الطب. تهران: دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی.
  10. رستمی، شهربانو؛ آبرون، سعید؛ علی‌مقدم، کامران؛ نوروزنیا، مهرداد؛ چهاردولی، بهرام؛ قوام‌زاده، اردشیر. (۱۳۹۱ش). القای آپوپتوز در ردۀ سلولی HL-60 توسط آرسنیک تری‌اکساید با کاهش نسبت بیان Bcl-2 به Bax در سطح خون، ۹(۴)، ۳۶۳-۳۷۱. http://bloodjournal.ir/article-1-711-fa.html
  11. شریفی‌زاده، مائده؛ هاشمی، مهرداد؛ مؤمنی، مجید؛ علی‌مقدم، کامران؛ قوام‌زاده، اردشیر؛ غفاری، حمیداله. (۱۳۸۹ش). تأثیر داروی آرسنیک تری‌اکسید بر بیان ژن‌های مسیر میتوکندریایی آپوپتوز در ردۀ سلولی لوکمیای پرومیلوسیتیکی حاد. خون، ۷(۳)، ۱۳۸-۱۴۷. http://bloodjournal.ir/article-1-406-fa.html
  12. صناعت، زهره؛ رضازاده، مهتاب؛ واعظ قراملکی، جلیل؛ عیوضی ضیایی، جمال؛ اصفهانی، علی؛ قوجازاده، مرتضی. (۱۳۸۸ش). بررسی پاسخ به درمان با آرسنیک تری‌اکسید در بیماران میلوم متعدد مقاوم به درمان. مجلۀ دانشکدۀ پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران، ۶۷(۱۲)، ۸۴۳-۸۴۸. http://tumj.tums.ac.ir/article-1-390-fa.html
  13. طوسی، محمد بن حسن. (۱۳۶۵ش). تهذیب الأحکام. قم: دار الکتب الإسلامیة.
  14. غنی‌زاده وصالی، صمد؛ شیرعلی، سعید؛ ذاکر، فرهاد؛ محمدی، سارا؛ آریان‌پور، ژنی؛ یزدان‌پرست، سید امیر. (۱۳۹۳ش). بررسی تأثیر سینرژیک سیمواستاتین در افزایش آثار ضد توموری آرسنیک تری‌اکسید در ردۀ سلولی پرومیلوسیتی حاد انسانی (NB-4). خون، ۱۱(۲)، ۱۱۶-۱۲۵. http://bloodjournal.ir/article-1-732-fa.html
  15. فراهیدی، خلیل بن احمد. (۱۴۱۰ق). العین. تهران: دار الهجرة.
  16. کلینی، محمد بن یعقوب. (۱۴۳۰ق). الکافی. قم: دار الحدیث، سازمان چاپ و نشر.
  17. مجلسی، محمد‌باقر بن محمد‌تقی. (۱۴۰۳ق). بحار الأنوار. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
  18. میرزایی خلیل‌آبادی، روح‌الله؛ مردانی ولندانی، هاجر؛ بشاش، داوود؛ عین‌اللهی، ناهید؛ علی‌مقدم، کامران؛ قوام‌زاده، اردشیر؛ غفاری، سید حمیدالله. (۱۳۸۹ش). بررسی اثر ترکیبی دوز پایین آرسنیک تری‌اکسید و AZT روی زنده‌مانی و فعالیت متابولیک ردۀ سلولی پیاورد سلامت، ۴(۳)، ۳۷-۴۳. http://payavard.tums.ac.ir/article-1-92-fa.html
  19. نادعلی، فاطمه؛ علی‌مقدم، کامران؛ رستمی، شهربانو؛ قوام‌زاده، اردشیر. (۱۳۸۸ش). بیان ژن نوکلئوستمین در لوسمی حاد پرومیلوسیتیک در ارتباط با داروی آرسنیک تری‌اکسید و تمایز سلولی. خون، ۶(۱)، ۲۱-۲۹. http://bloodjournal.ir/article-1-299-fa.html
  20. نورانی، مصطفی. (۱۳۹۰ش). دائرۀ المعارف بزرگ طب اسلامی. قم: اکرام.
  21. هاشمی شیری، علیرضا؛ جلائیان اکبرنیا، علی؛ روانشاد، روح‌الله؛ افخمی، حمید؛ نوروزی، علیرضا؛ مظاهر بوجانی، محمد؛ بهشتی‌فر، سمیه. (۱۴۰۳ش). بررسی روایی و بالینی تأثیر «داروی جامع رضوی» بر درمان زخم پای دیابتی. امام رضاu و علوم روز، ۲(۴)، ۱۰۴-۱۳۷. https://doi.org/10.22034/ijs.2024.198016
  22. Ding, W., Tong, Y., Zhang, X., et al. (2016). Study of arsenic sulfide in solid tumor cells reveals regulation of nuclear factors of activated T-cells by PML and p53. Scientific Reports, 6, 19793. https://doi.org/10.1038/srep19793
  23. Ding, W., Zhang, L., Kim, S., Tian, W., Tong, Y., Liu, J., Ma, Y., & Chen, S. (2015). Arsenic sulfide as a potential anti-cancer drug. Molecular Medicine Reports, 11(2), 968-974. https://doi.org/10.3892/mmr.2014.2838
  24. Evens, A. M., Tallman, M. S., & Gartenhaus, R. B. (2004). The potential of arsenic trioxide in the treatment of malignant disease: Past, present, and future. Leukemia Research, 28(9), 891-900. https://doi.org/10.1016/j.leukres.2004.01.011
  25. Ghaffari, S. H., Shayan-Asl, N., Jamialahmadi, A. H., Alimoghaddam, K., & Ghavamzadeh, A. (2008). Telomerase activity and telomere length in patients with acute promyelocytic leukemia: Indicative of proliferative activity, disease progression, and overall survival. Annals of Oncology, 19(11), 1927-1934. https://doi.org/10.1093/annonc/mdn394
  26. Leith, C. P., Kopecky, K. J., Godwin, J., McConnell, T., Slovak, M. L., Chen, I. M., Head, D. R., Appelbaum, F. R., & Willman, C. L. (1997). Acute myeloid leukemia in the elderly: Assessment of multidrug resistance (MDR1) and cytogenetics distinguishes biologic subgroups with remarkably distinct responses to standard chemotherapy. Blood, 89(9), 3323-3329. PMID: 9129038.
  27. Lengfelder, E., Hofmann, W. K., & Nowak, D. (2012). Impact of arsenic trioxide in the treatment of acute promyelocytic leukemia. Leukemia, 26(3), 433-442. https://doi.org/10.1038/leu.2011.245
  28. Mandegary, A., Hosseini, R., Ghaffari, S. H., Alimoghaddam, K., Rostami, S., Ghavamzadeh, A., & Ghahremani, M. H. (2010). The expression of p38, ERK1 and Bax proteins has increased during the treatment of newly diagnosed acute promyelocytic leukemia with arsenic trioxide. Annals of Oncology, 21(9), 1884-1890. https://doi.org/10.1093/annonc/mdq034
  29. Miller, W. H., Jr., Schipper, H. M., Lee, J. S., Singer, J., & Waxman, S. (2002). Mechanisms of action of arsenic trioxide. Cancer Research, 62(14), 3893-3903. PMID: 12124315.
  30. Ravandi, F. (2004). Arsenic trioxide: Expanding roles for an ancient drug? Leukemia, 18(9), 1457-1459. https://doi.org/10.1038/sj.leu.2403419
  31. Roboz, G. J. (2011). Novel approaches to the treatment of acute myeloid leukemia. Hematology Am Soc Hematol Educ Program, 2011, 43-50. https://doi.org/10.1182/asheducation-2011.1.43
  32. Sanz, M. A., Fenaux, P., & Lo Coco, F. (2005). Arsenic trioxide in the treatment of acute promyelocytic leukemia: A review of current evidence. Haematologica, 90(9), 1231-1235. PMID: 16154847.
  33. Tan, Z., Zhang, X., Kang, T., Zhang, L., & Chen, S. (2018). Arsenic sulfide amplifies JQ1 toxicity via mitochondrial pathway in gastric and colon cancer cells. Drug Design, Development and Therapy, 12, 3913-3927. https://doi.org/10.2147/DDDT.S180976
  34. Tarkanyi, I., Dudognon, C., Hillion, J., Pendino, F., Lanotte, M., Aradi, J., & Ségal-Bendirdjian, E. (2005). Retinoid/arsenic combination therapy of promyelocytic leukemia: Induction of telomerase-dependent cell death. Leukemia, 19(10), 1806-1811. https://doi.org/10.1038/sj.leu.2403923
  35. Wang, L., Zhou, G. B., Liu, P., Song, J. H., Liang, Y., Yan, X. J., Xu, F., Wang, B. S., Mao, J. H., Shen, Z. X., Chen, S. J., & Chen, Z. (2008). Dissection of mechanisms of Chinese medicinal formula Realgar-Indigo naturalis as an effective treatment for promyelocytic leukemia. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 105(12), 4826-4831. https://doi.org/10.1073/pnas.0712365105
  36. Wang, Z. Y., & Chen, Z. (2008). Acute promyelocytic leukemia: From highly fatal to highly curable. Blood, 111(5), 2505-2515. https://doi.org/10.1182/blood-2007-07-102798
  37. Westervelt, P., Brown, R. A., Adkins, D. R., Khoury, H., Curtin, P., Hurd, D., Luger, S. M., Ma, M. K., Ley, T. J., & DiPersio, J. F. (2001). Sudden death among patients with acute promyelocytic leukemia treated with arsenic trioxide. Blood, 98(2), 266-271. https://doi.org/10.1182/blood.v98.2.266
  38. Zhang, L., Kim, S., Ding, W., Tong, Y., Zhang, X., Pan, M., & Chen, S. (2015). Arsenic sulfide inhibits cell migration and invasion of gastric cancer in vitro and in vivo. Drug Design, Development and Therapy, 9, 5579-5590. https://doi.org/10.2147/DDDT.S89805
  39. Zhang, L., Tong, Y., & others. (2014). Arsenic sulfide, the main component of realgar, a traditional Chinese medicine, induces apoptosis of gastric cancer cells in vitro and in vivo. Drug Design, Development and Therapy, 9, 79-92. https://doi.org/10.2147/DDDT.S74379
  40. Zhang, L., Tong, Y., & others. (2015). Arsenic sulfide combined with JQ1, chemotherapy agents, or celecoxib inhibit gastric and colon cancer cell growth. Drug Design, Development and Therapy, 9, 5851-5862. https://doi.org/10.2147/DDDT.S92943/
  41. Zhang, X., Kang, T., & others. (2017). NFATc3 mediates the sensitivity of gastric cancer cells to arsenic sulfide. Oncotarget, 8(32), 52735-52745. https://doi.org/10.18632/oncotarget.17175

 

آموزه‌های حدیثی
دوره 10، شماره 19
تیر 1405
صفحه 117-137

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 25 بهمن 1404
  • تاریخ بازنگری: 11 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش: 04 مرداد 1405
  • تاریخ اولین انتشار: 04 مرداد 1405

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار