تأثیر داروی جامع منسوب به امام رضا(ع) در درمان زخم پای دیابتی؛ نگاهی بالینی و روایی

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم قرآنی و حدیث، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران؛ دانش‌آموختۀ حوزۀ علمیۀ خراسان، مشهد، ایران.

2 پزشک عمومی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران.

3 دکتری تخصصی طب سنتی ایرانی، عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران.

4 دکتری تخصصی طب سنتی ایرانی، عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم پزشکی جهرم، جهرم، ایران.

5 استاد حوزۀ علمیه، محقق و پژوهشگر روایات طبی، قم، ایران.

6 کارشناسی ارشد ترکیبات طبیعی و دارویی دریایی، محقق و پژوهشگر، مشهد، ایران.

چکیده

داروی جامع منسوب به امام رضا(ع) ترکیبی گیاهی بر پایۀ عسل است که مشتمل بر هشت گیاه دارویی (زعفران، فلفل سفید، هل، خربق سفید، بذرالبنج، عاقرقرحا، سنبل‌الطیب و فرفیون) می‌باشد. اگرچه گزارش‌های روایی دربارۀ این دارو در متون حدیثی ثبت شده‌اند، اما اعتبار سندی انتساب آن‎ها به امام رضا(ع) نیازمند بررسی‌های دقیق حدیث‌شناختی است. از سوی دیگر، هرچند خواص فارماکولوژیک تک‌تک اجزای این فرمولاسیون تا حدی شناخته شده‌اند، اما پرسش کلیدی، تأثیر سینرژیک (Synergistic Effect) این ترکیب است که در صورت اثبات، دو دستاورد مهم خواهد داشت: اولاً کشف ظرفیت‌های (پتانسیل‌های) جدید در پزشکی سنتیِ مبتنی بر متون اسلامی، و ثانیاً تقویت اعتبار محتوایی روایات مرتبط، حتی اگر نتوان سندیت آن‎ها را به‌صورت قطعی احراز کرد؛ زیرا تحلیل محتوایی همسو با یافته‌های علمی، می‌تواند به‌عنوان قرینه‌ای مستقل در ارزیابی احادیث به کار رود. این پژوهش میان‌رشته‌ای، با رویکردی تلفیقی، جنبه‌های حدیثی و پزشکی داروی جامع را بررسی می‏کند. مطالعۀ بالینی حاضر، سومین پژوهش بر روی بیماران است که به‌صورت گزارش موردی، به بررسی تأثیر موضعی داروی جامع بر زخم پای دیابتی مزمن با ویژگی‌های نکروتیک تیره، بافت هایپرگرانوله و هایپرکراتوتیک می‌پردازد؛ جایی که بیمار مورد مطالعه به درمان با پانسمان‌های نوین پاسخ نداده بود. نتیجۀ این تحقیق نشان می‌دهد که استفادۀ موضعی از داروی جامع با دوز و دورۀ مشخص، منجر به بهبود کامل زخم پای دیابتی گردید. این نتیجه با نتایج دو مطالعۀ بالینی قبلی بر روی جراحات و زخم پای دیابتی همسو است. بنابراین یافته‌های بالینی و علمی این پژوهش، قرینه‌ای بر صحت محتوای روایات مرتبط با داروی جامع ارائه می‌دهد و زمینه را برای استفادۀ ایمن و مؤثر از این دارو، بدون نیاز به تکیه بر سند روایات، فراهم می‌سازد. این مطالعه گامی مهم در جهت توسعه و اعتبارسنجی درمان‌های گیاهی طب سنتی بر اساس تلفیق روایات و پزشکی مدرن است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The Efficacy of the "Comprehensive Medicine" (al-Dawā al-Jāmiʿ) Attributed to Imām al-Riḍā (PBUH) in the Treatment of Diabetic Foot Ulcers: A Clinical and Narratological Analysis

نویسندگان [English]

  • Ali Jalaeiyan akbarneiya 1
  • Alireza Hashemi Shiri 2
  • Muhammad Mahdi Parvizi 3
  • Soudabeh Samimi 4
  • Rouhollah Ravanshad 5
  • Ali Rajabian 6
1 Assistant Professor, Department of Quranic and Hadith Sciences, Razavi University of Islamic Sciences, Mashhad, Iran; Graduate of Khorasan Seminary, Mashhad, Iran.
2 Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran.
3 Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran.
4 Jahrom University of Medical Sciences, Jahrom, Iran
5 Seminary professor, researcher and scholar of Traditional medicine, Qom, Iran.
6 Master of Science in Natural and Medicinal Marine Compounds, Researcher, Mashhad, Iran.
چکیده [English]

The "Comprehensive Medicine" (al-Dawā al-Jāmiʿ) attributed to Imām al-Riḍā (PBUH) is a honey-based herbal formulation consisting of eight medicinal plants: Saffron, White Pepper, Cardamom, White Hellebore, Henbane, Pellitory (Anacyclus pyrethrum), Valerian, and Euphorbia. While narrative reports of this compound are documented in hadith corpora, the documentary (sanadī) authenticity of its attribution to the Imām requires rigorous narratological scrutiny. Conversely, although the pharmacological properties of its individual components are partially understood, the critical question lies in the synergistic effect of the formulation. Establishing such efficacy serves a dual purpose: Discovering new therapeutic potentials in traditional medicine based on Islamic texts and strengthening the content-based validity of the related traditions, even in the absence of absolute documentary proof, as clinical findings can serve as independent corroborative evidence in hadith evaluation. This interdisciplinary study employs an integrative approach to examine both the narrative and medical dimensions of the "Comprehensive Medicine." This clinical case report marks the third study on human subjects, focusing on the topical application of the medicine on a chronic necrotic diabetic foot ulcer characterized by dark necrotic tissue, hypergranulation, and hyperkeratosis, which had previously failed to respond to modern dressings. The findings demonstrate that the topical administration of the "Comprehensive Medicine," within a specific dosage and duration, resulted in the complete healing of the ulcer. These results are congruent with two prior clinical studies on injuries and diabetic wounds. Consequently, the clinical findings provide a substantive basis for the veracity of the narrations associated with this compound, facilitating its safe and effective clinical application without exclusive reliance on the chain of transmission. This study represents a significant step toward the validation of herbal therapies through the lens of Narrations and modern medicine.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Comprehensive Medicine (al-Dawā al-Jāmiʿ)
  • Imām al-Riḍā (PBUH)
  • Wound Healing
  • Diabetic Ulcer
  • Traditional Medicine
  • Tibb al-A'imma

مراجع

  1. ابنا بسطام، عبدالله و حسین. (۱۳۸۵ق). طب الأئمة. نجف: حیدریه.
  2. احمدی، مهدی و رحمتی، محمدکاظم. (۱۳۸۹). تاریخ حدیث شیعه در سده‌های چهارم تا هفتم هجری قم. قم: دارالحدیث.
  3. اکبری، عبدرضا و رحمان‌ستایش، محمدکاظم. (۱۴۰۲). سندسازی کتاب طب الأئمة منسوب به فرزندان بسطام. مطالعات فهم حدیث، ۹(۲).
  4. انصاری‎قمی، حسن. (۱۴۰۱). میراث غلات. تهران: علمی.
  5. تنکابنی، محمد مؤمن حسینی. (۲۰۱۸). تحفة المؤمنین. تهران: انتشارات محمودی.
  6. جرجانی، اسماعیل. (۱۳۹۱). ذخیرة خوارزمشاهی. قم: مؤسسۀ احیاء طب طبیعی.
  7. جمعی از نویسندگان. (بی‌تا). کتب طب انتزاعی. بی‌جا: بی‌نا.
  8. حاجی‌شریف، احمد. (۱۳۸۸). دائرة المعارف گیاه درمانی ایران. تهران: حافظ نوین.
  9. حسینی عاملی، محمد جواد. (بی‌تا). مفتاح الکرامة. قم: نشر اسلامی.
  10. خرمی، مرتضی. (۱۴۰۱). روش‌شناسی تدوین کتب حدیثی طبی شیعه (با تأکید بر کتاب طب الأئمة ابنا بسطام). قرآن و طب، (۲۱).
  11. روشن‌ضمیر، محمدابراهیم و موسوی، سید سلیمان. (۱۴۰۲). جایگاه تجربه در طب روایی. پژوهشنامه علوم حدیث تطبیقی، ۱۰(۱۸).
  12. شرف‏الدین، عبدالحسین. (۱۴۰۴ق). النص والاجتهاد. بیروت: الدار الاسلامیه.
  13. شکربیگی، نرگس، بهتویی، فاطمه و بهتویی، فائزه. (۱۳۹۸). تصحیح سندی کتاب طب الأئمة ابنا بسطام بر اساس کتاب بحار الأنوار. مجله مطالعات اسلامی در حوزۀ سلامت، (۱۰)، ۴۹-۶۴.
  14. شکربیگی، نرگس، بهتویی، فاطمه و بهتویی، فائزه. (۱۴۰۱). تصحیح نام راویان کتاب طب الأئمة بر اساس کتاب‌های وسائل الشیعة و مستدرک الوسائل. مجله پژوهش در دین و سلامت، ۸(۳)، ۱۴۲-۱۵۵.
  15. طبرسی، حسن. (۱۳۶۵). مکارم الأخلاق. تهران: فراهانی.
  16. عقیلی خراسانی، محمدحسین. (حدود ۱۱۸۶ق). مخزن الادویة: دائرة المعارف خوردنی‌ها و داروهای پزشکی سنتی ایران. بی‌جا: بی‌نا.
  17. عقیلی خراسانی، محمدحسین. (حدود ۱۱۹۴ق). قرابادین کبیر [مجمع الجوامع و ذخائر التراکیب]. تهران: مؤسسه مطالعات تاریخ پزشکی.
  18. عقیلی علوی شیرازی، سید محمد حسین. (بی‌تا). قرابادین کبیر (ج۲). تهران: انتشارات دانشگاه علوم پزشکی تهران، مؤسسۀ مطالعات تاریخ پزشکی، طب اسلامی و مکمل.
  19. عیسی‌زاده، نیکزاد، سلیمی، رضا، اصفهانی، محمدمهدی و متوسل آرانی، محمود. (۱۳۹۶). قواعد فهم روایات طبی با تکیه بر نقش قرائن متصل. مجله اخلاق و تاریخ پزشکی.
  20. مجلسی، محمدباقر. (۱۴۰۳ق). بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
  21. معارف، مجید، علیزاده، مرضیه و نورانی‌نگار، مرضیه. (۱۴۰۱). رابطۀ ماهوی متون کهن طبی و روایات طبی، تحقیق موردی روایت حفظ الصحة. مجله پژوهش دینی، (۴۵).
  22. مغنیه، محمدجواد. (۱۹۷۹). فی ظلال نهج البلاغة. بیروت: دار العلم للملایین.
  23. ملکیان، محمدباقر. (۱۳۹۶). پژوهشی پیرامون کتاب طب الأئمة پسران بسطام. مشهد: کتاب ارمیا.
  24. مهریزی، مهدی. (۱۳۸۵). درآمدی بر جایگاه روایات پزشکی. مجله علوم حدیث، ۱۱(۳)، ۳۹.
  25. موسوی قزوینی، سید علی. (۱۴۲۴ق). ینابیع الأحکام فی معرفة الحلال والحرام (تحقیق سید علی علوی قزوینی). قم: مؤسسۀ النشر الاسلامی.
  26. میرحیدر، حسین. (۱۳۷۳). معارف گیاهی. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلام.
  27. میرزایی، سید احمد. (۱۳۹۸). شرح و تحقیق طب الأئمة ابنی بسطام. مشهد: مؤسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام.
  28. نجاشی، احمد بن علی. (۱۴۰۷ق). رجال النجاشی. قم: مؤسسۀ نشر اسلامی.
  29. نجفی، نفیسه و تقدیسی، محمدمهدی. (۱۳۹۸). سیر تاریخی و تطور تدوین کتب طبی منتسب به ائمۀ معصومین(ع). مطالعات اسلامی در حوزۀ سلامت، (۱۲).
  30. نورانی، مصطفی. (بی‌تا). دائرة المعارف بزرگ طب اسلامی. تهران: مرکز طب اسلامی و مکمل.
  31. هاشمی خویی، میرزا حبیب‎الله. (۱۴۰۰ق). منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة (تحقیق ابراهیم میانجی و ترجمۀ حسن حسن‌زاده آملی و محمدباقر کمره‌ای). تهران: مکتبة الاسلامیه.
  32. هاشمی‌شیری، علیرضا، کالنی، نوید، بوجانی، محمد مظاهر و پورمختاری، معصومه. (۱۴۰۰). درمان جراحت عمیق در بندآخر انگشت رینگ با مرهم گیاهی. مجله علوم پزشکی پارس، ۱۹(۲)، ۸-۱۳.
  33. هاشمی‎شیری، علیرضا، جلائیان اکبرنیا، علی، روانشاد، روح الله، افخمی، حمید، نوروزی، علیرضا، بوجانی، محمد مظاهر و بهشتی فر، سمیه. (۱۴۰۳). بررسی روایی و بالینی تأثیر «داروی جامع رضوی» بر درمان زخم پای دیابتی. فصلنامه علمی امام رضا(ع) و علوم روز، ۲(۲)، ۱۰۴-۱۳۷.
  34. Abdoli, Amir, Shahbazi, Reza, Zoghi, Ghazal, Davoodian, P., Kheirandish, S., Azad, M., & Kheirandish, M. (2022). The effect of topical olive oil dressing on the healing of grade 1 and 2 diabetic foot ulcers: An assessor-blind randomized controlled trial in type 2 diabetes patients. Diabetes & Metabolic Syndrome: Clinical Research & Reviews, 16(12), 102678.
  35. Al-Attraqchi, Omar Hashim, Deb, P. K., & Al-Attraqchi, N. H. (2020). Review of the phytochemistry and pharmacological properties of Valeriana officinalis. Current Traditional Medicine, 6(4), 260–277.
  36. ‎Alfaro, Mario P., Deskins, D. L., Wallus, M., DasGupta, J., Davidson, J. M., Nanney, L. B., Guney, M. A., Gannon, M., & Young, P. P. (2012). A physiological role for connective tissue growth factor in early wound healing. Laboratory Investigation, 93, 81–95.
  37. ‎Al-Snafi, Ali Esmail. (2018). Therapeutic importance of Hyoscyamus species grown in Iraq (Hyoscyamus albus, Hyoscyamus niger and Hyoscyamus reticulates)—A review. IOSR Journal of Pharmacy, 8(6), 18–32.
  38. ‎Armstrong, David G., Tan, T. W., Boulton, A. J., & Bus, S. A. (2023). Diabetic foot ulcers: A review. JAMA, 330(1), 62–75.
  39. ‎Azwanida, N. N. (2015). A review on the extraction methods use in medicinal plants, principle, strength and limitation. Medicinal and Aromatic Plants, 4(196), 2167–0412.
  40. ‎Bang, Jung-Soon, Oh, D. H., Choi, H. M., Sur, B. J., Lim, S. J., Kim, J. Y., & et al. (2009). Anti-inflammatory and antiarthritic effects of piperine in human interleukin 1beta-stimulated fibroblast-like synoviocytes and in rat arthritis models. Arthritis Research & Therapy, 11(2), R49.
  41. ‎Beidler, Susan K., Douillet, C. D., Berndt, D. F., Keagy, B. A., Rich, P. B., & Marston, W. A. (2009). Inflammatory cytokine levels in chronic venous insufficiency ulcer tissue before and after compression therapy. Journal of Vascular Surgery, 49, 1013–1020.
  42. ‎Bhardwaj, Rajesh K., Glaeser, H., Becquemont, L., Klotz, U., Gupta, S. K., & Fromm, M. F. (2002). Piperine, a major constituent of black pepper, inhibits human P-glycoprotein and CYP3A4. Journal of Pharmacology and Experimental Therapeutics, 302(2), 645–650.
  43. ‎Chen, Peter, Vilorio, N. C., Dhatariya, K., Jeffcoate, W., Lobmann, R., McIntosh, C., Piaggesi, A., Steinberg, J., Vas, P., Viswanathan, V., & Wu, S. (2024). Guidelines on interventions to enhance healing of foot ulcers in people with diabetes (IWGDF 2023 update). Diabetes/Metabolism Research and Reviews, 40(3), e3644.
  44. ‎Chumpolphant, Sariya, Suwatronnakorn, M., Issaravanich, S., Tencomnao, T., & Prasansuklab, A. (2022). Polyherbal formulation exerts wound healing, anti-inflammatory, angiogenic and antimicrobial properties: Potential role in the treatment of diabetic foot ulcers. Saudi Journal of Biological Sciences, 29(7), 103330.
  45. ‎Clayton, William, & Elasy, T. A. (2009). A review of the pathophysiology, classification, and treatment of foot ulcers in diabetic patients. Clinical Diabetes, 27, 52–58.
  46. ‎Deng, Lin, Du, C., Song, P., Chen, T., Rui, S., Armstrong, D. G., & Deng, W. (2021). The role of oxidative stress and antioxidants in diabetic wound healing. Oxidative Medicine and Cellular Longevity, 2021, 1–11.
  47. ‎Doupis, John, Lyons, T. E., Wu, S., Gnardellis, C., Dinh, T., & Veves, A. (2009). Microvascular reactivity and inflammatory cytokines in painful and painless peripheral diabetic neuropathy. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 94, 2157–2163.
  48. ‎Dunnill, Chris, Patton, T. Brennan, J., Barrett, J., Dryden, M., Cooke, J., Leaper, D., & Georgopoulos, N. T. (2015). Reactive oxygen species (ROS) and wound healing: The functional role of ROS and emerging ROS-modulating technologies for augmentation of the healing process. International Wound Journal, 14(1), 89–96.
  49. ‎Eming, Sabine A., Martin, P., & Tomic-Canic, M. (2014). Wound repair and regeneration: Mechanisms, signaling, and translation. Science Translational Medicine, 6, 265sr6.
  50. ‎European Pharmacopoeia. (2023). Monograph on herbal extracts (07/2023: 2095). European Directorate for the Quality of Medicines & HealthCare.
  51. ‎Falanga, Vincent. (2005). Wound healing and its impairment in the diabetic foot. Lancet, 366(9498), 1736–1743.
  52. ‎Fezai, Montassar, Senovilla, L., Jemaà, M., & Ben-Attia, M. (2013). Analgesic, anti-inflammatory and anticancer activities of extra virgin olive oil. Journal of Lipids, 2013(1), 129736.
  53. ‎Figueiredo, Leandro Alcy De, Ribeiro, R. D. S., Melo, A. L. B. D., Lima, A. L., Terra, B. B., & Ventim, F. C. (2017). Polypropylene prosthesis for the treatment of fingertip injuries: Description of surgical technique and results. Revista Brasileira de Ortopedia, 52(6), 685–692.
  54. ‎Forbes, Stuart J., & Rosenthal, N. (2014). Preparing the ground for tissue regeneration: From mechanism to therapy. Nature Medicine, 20, 857–869.
  55. ‎Frykberg, Robert G., Franks, P. J., Edmonds, M., Brantley, J. N., Téot, L., Wild, T., Garoufalis, M. G., Lee, A. M., Thompson, J. A., Reach, G., & Dove, C. R. (2020). A multinational, multicenter, randomized, double-blinded, placebo-controlled trial to evaluate the efficacy of cyclical topical wound oxygen (TWO2) therapy in the treatment of chronic diabetic foot ulcers: The TWO2 study. Diabetes Care, 43(3), 616–624.
  56. ‎Gapuz, Maria Cecilia, & Besagas, R. L. (2018). Phytochemical profiles and antioxidant activities of leaf extracts of Euphorbia species. Journal of Biodiversity and Environmental Sciences, 12(4), 59–65.
  57. ‎Gethin, Georgina T., Cowman, S., & Conroy, R. M. (2008). The impact of Manuka honey dressings on the surface pH of chronic wounds. International Wound Journal, 5(2), 185–194.
  58. ‎Goli, Mahsa, Samare Mousavi, S., Rahbarian, R., & Rajabiyan, M. (2022). The effect of crocin and safranal components of saffron on skin wound healing in streptozotocin-induced diabetic rat. Jundishapur Scientific Medical Journal, 21(1), 42–53.
  59. ‎Gong, Qiuhe, Zhang, P., Wang, J., Ma, J., An, Y., Chen, Y., Zhang, B., Feng, X., Li, H., Chen, X., & Cheng, Y. J. (2019). Morbidity and mortality after lifestyle intervention for people with impaired glucose tolerance: 30-year results of the Da Qing Diabetes Prevention Outcome Study. The Lancet Diabetes & Endocrinology, 7(6), 452–461.
  60. ‎Gui, Richard K., Mamyrbékova-Békro, J. A., Pirat, J. -L., Bekro, Y. -A., Sommerer, N., Verbaere, A., Meudec, E., & Kabran, G. R. (2014). Identification de composés phénoliques extraits de deux plantes de la pharmacopée ivoirienne. Journal de la Société Ouest-Africaine de Chimie, 8, 57–63.
  61. ‎Gurtner, Geoffrey C., Werner, S., Barrandon, Y., & Longaker, M. T. (2008). Wound repair and regeneration. Nature, 453(7193), 314–321.
  62. ‎Hachisuka, Junichi, Chiang, M. C., & Ross, S. E. (2018). Itch and neuropathic itch. Pain, 159, 603–609.
  63. ‎Henshaw, Fiona R., Boughton, P., Lo, L., McLennan, S. V., & Twigg, S. M. (2015). Topically applied connective tissue growth factor/CCN2 improves diabetic preclinical cutaneous wound healing: Potential role for CTGF in human diabetic foot ulcer healing. Journal of Diabetes Research, 2015, 1–10.
  64. ‎Hosseinzadeh, Hossein, & Nassiri-Asl, M. (2013). Avicenna's (Ibn Sina) the canon of medicine and saffron (Crocus sativus): A review. Phytotherapy Research, 27(4), 475–483.
  65. ‎International Council for Harmonisation of Technical Requirements for Pharmaceuticals for Human Use. (n. d.). Q1A guidelines: Stability testing of new drug substances.
  66. ‎International Diabetes Federation. (2019). IDF diabetes atlas (9th ed.). International Diabetes Federation.
  67. ‎Jawhari, Fatima Zahra, El Moussaoui, A., Bourhia, M., Imtara, H., Mechchate, H., Es-Safi, I., Ullah, R., Ezzeldin, E., Mostafa, G. A., Grafov, A., & Ibenmoussa, S. (2020). Anacyclus pyrethrum (L): Chemical composition, analgesic, anti-inflammatory, and wound healing properties. Molecules, 25(22), 5469.
  68. ‎Jull, Andrew B., Cullum, N., Dumville, J. C., Westby, M. J., Deshpande, S., & Walker, N. (2015). Honey as a topical treatment for wounds. Cochrane Database of Systematic Reviews, (3).
  69. ‎Katariya, Deepakkumar, Ashid, M., Sharma, B. K., & Joshi, A. (2019). Synthesis, characterization and biological activity of some indole substituted propanoic acid. Journal of Chemical and Chemical Sciences, 9, 206–213.
  70. ‎Kateel, Ramakrishna, Augustine, A. J., Prabhu, S., Ullal, S., Pai, M., & Adhikari, P. (2018). Clinical and microbiological profile of diabetic foot ulcer patients in a tertiary care hospital. Diabetes & Metabolic Syndrome: Clinical Research & Reviews, 12(1), 27–30.
  71. ‎Khorasani, Gholamreza, Hosseinimehr, S. J., Zamani, P., Ghasemi, M., & Ahmadi, A. (2008). The effect of saffron (Crocus sativus) extract for healing of second-degree burn wounds in rats. The Keio Journal of Medicine, 57(4), 190–195.
  72. ‎Kirbag, Sevda, Erecevit, P., Zengin, F., & Guvenc, A. N. (2013). Antimicrobial activities of some Euphorbia species. African Journal of Traditional, Complementary and Alternative Medicines, 10(5), 305–309.
  73. ‎Kokane, Deepak D., More, R. Y., Kale, M. B., Nehete, M. N., Mehendale, P. C., & Gadgoli, C. H. (2009). Evaluation of wound healing activity of root of Mimosa Pudica. Journal of Ethnopharmacology, 124, 311–315.
  74. ‎Lipsky, Benjamin A., Berendt, A. R., Cornia, P. B., Pile, J. C., Peters, E. J., Armstrong, D. G., Deery, H. G., Embil, J. M., Joseph, W. S., Karchmer, A. W., & Pinzur, M. S. (2012). 2012 Infectious Diseases Society of America clinical practice guideline for the diagnosis and treatment of diabetic foot infections. Clinical Infectious Diseases, 54(12), e132–e173.
  75. ‎MacLeod, Amanda S., & Mansbridge, J. N. (2016). The innate immune system in acute and chronic wounds. Advances in Wound Care, 5(2), 65–78.
  76. ‎Majtan, Juraj. (2014). Honey: An immunomodulator in wound healing. Wound Repair and Regeneration, 22(2), 187–192.
  77. ‎Mandal, Manisha Deb, & Mandal, S. (2011). Honey: Its medicinal property and antibacterial activity. Asian Pacific Journal of Tropical Biomedicine, 1(2), 154–160.
  78. ‎Mariadoss, Avaadoss V., Sivakumar, A. S., Lee, C. H., & Kim, S. J. (2022). Diabetes mellitus and diabetic foot ulcer: Etiology, biochemical and molecular based treatment strategies via gene and nanotherapy. Biomedicine & Pharmacotherapy, 151, 113134.
  79. ‎Martin, Paul, & Nunan, R. (2015). Cellular and molecular mechanisms of repair in acute and chronic wound healing. British Journal of Dermatology, 173, 370–378.
  80. ‎Matsuda, Jun, Okabe, S., Hashimoto, T., & Yamaday. (1991). Cultured roots of Hyoscyamus niger. Journal of Biological Chemistry, 25(15), 460–464.
  81. ‎Melguizo-Rodríguez, Lucia, de Luna-Bertos, E., Ramos-Torrecillas, J., Illescas-Montesa, R., Costela-Ruiz, V. J., & García-Martínez, O. (2021). Potential effects of phenolic compounds that can be found in olive oil on wound healing. Foods, 10(7), 1642.
  82. ‎Mendes, Jose J., & Neves, J. (2012). Diabetic foot infections: Current diagnosis and treatment. Journal of Diabetic Foot Complications, 4(2), 26–45.
  83. ‎Mi, Qi, Rivière, B., Clermont, G., Steed, D. L., & Vodovotz, Y. (2007). Agent-based model of inflammation and wound healing: Insights into diabetic foot ulcer pathology and the role of transforming growth factor-βWound Repair and Regeneration, 15(5), 671–682.
  84. ‎Molan, Peter C. (1992). The antibacterial activity of honey: 1. The nature of the antibacterial activity. Bee World, 73(1), 5–28.
  85. ‎Moshiri, Mohammad, Vahabzadeh, M., & Hosseinzadeh, H. (2015). Clinical applications of saffron (Crocus sativus) and its constituents: A review. Drug Research, 65(6), 287–295.
  86. ‎Nam, Sung Min, Choi, J. H., Yoo, D. Y., Kim, W., Jung, H. Y., Kim, J. W., Kang, S. Y., Park, J., Kim, D. W., Kim, W. J., & Yoon, Y. S. (2013). Valeriana officinalis extract and its main component, valerenic acid, ameliorate D-galactose-induced reductions in memory, cell proliferation, and neuroblast differentiation by reducing corticosterone levels and lipid peroxidation. Experimental Gerontology, 48(11), 1369–1377.
  87. Noor, Shariq, Zubair, M., & Ahmad, J. (2015). Diabetic foot ulcer–A review on pathophysiology, classification and microbial etiology. Diabetes & Metabolic Syndrome, 9(3).
  88. Oryan, Ahmad, Alemzadeh, E., & Moshiri, A. (2016). Biological properties and therapeutic activities of honey in wound healing: A narrative review and meta-analysis. Journal of Tissue Viability, 25(2), 98–118.
  89. Özbilgin, Serkan, Akkol, E. K., Süntار, İ., Tekin, M., & İşcan, G. S. (2019). Wound-healing activity of some Euphorbia L. Records of Natural Products, 13(2), 104–113.
  90. Pastar, Irena, Nusbaum, A. G., Gil, J., Patel, S. B., Chen, J., Valdes, J., Stojadinovic, O., Plano, L. R., Tomic-Canic, M., & Davis, S. C. (2013). Interactions of methicillin resistant Staphylococcus aureus USA300 and Pseudomonas aeruginosa in polymicrobial wound infection. PLoS ONE, 8(2), e56846.
  91. Radek, Katherine A., Kovacs, E. J., & DiPietro, L. A. (2007). Matrix proteolytic activity during wound healing: Modulation by acute ethanol exposure. Alcoholism: Clinical and Experimental Research, 31(6), 1045–1052.
  92. Rahman, Tajadur, Rahman, K. A., Rajia, S., Alamgir, M., Khan, M. T. H., & Choudhuri, M. S. K. (2008). Evaluation of antidiarrhoeal activity of cardamom (Elettaria cardamomum) on mice models. Advances in Traditional Medicine, 8(2), 130–134.
  93. Rodrigues, Michael, Kosaric, N., Bonham, C. A., & Gurtner, G. C. (2019). Wound healing: A cellular perspective. Physiological Reviews, 99(1), 665–706.
  94. Rodríguez-López, Pedro, Lozano-Sanchez, J., Borrás-Linares, I., Emanuelli, T., Menéndez, J. A., & Segura-Carretero, A. (2020). Structure–biological activity relationships of extra-virgin olive oil phenolic compounds: Health properties and bioavailability. Antioxidants, 9(8), 685.
  95. Rogers, John A., & Balooch, G. (2016). A restorative synthetic skin. Nature Materials, 15(8), 828–829.
  96. Saeed, Amna, Sultana, B., Anwar, F., Mushtaq, M., Alkharfy, K. M., & Gilani, A. H. (2014). Antioxidant and antimutagenic potential of seeds and pods of green cardamom (Elettaria cardamomum). International Journal of Pharmacology, 10(6), 461–469.
  97. Sancar, Pelin Yanar, İnci, Ş., Demirpolat, A., Kırباغ, S., & Civelek, Ş. (2024). Antimicrobial, antioxidant and essential oil studies on Veratrum album L. (Melanthiaceae). International Journal of Secondary Metabolite, 11(2), 255–265.
  98. Sanchez, Maria, González-Burgos, E., Iglesias, I., & Cuadrado, M. P. (2021). Updating the biological interest of Valeriana officinalis. Mediterranean Botany, 42(1), e70280.
  99. Schmidt, Celine, Fronza, M., Goettert, M., et al. (2009). Biological studies on Brazilian plants used in wound healing. Journal of Ethnopharmacology, 122(3), 523–532.
  100. Sindrilaru, Anca, Peters, T., Wieschalka, S., Baican, C., Baican, A., Peter, H., Hainzl, A., Schatz, S., Qi, Y., & Schlecht, A. (2011). An unrestrained proinflammatory M1 macrophage population induced by iron impairs wound healing in humans and mice. Journal of Clinical Investigation, 121(3), 985–997.
  101. Singh, Gero, Kiran, S., Marimuthu, P., Isidorov, V., & Vinogorova, V. (2008). Antioxidant and antimicrobial activities of essential oil and various oleoresins of Elettaria Cardamomum (seeds and pods). Journal of the Science of Food and Agriculture, 88(2), 280–289.
  102. ‎Souissi, Mansour, Azelmat, J., Chaieb, K., & Grenier, D. (2020). Antibacterial and anti-inflammatory activities of cardamom (Elettaria cardamomum) extracts: Potential therapeutic benefits for periodontal infections. Anaerobe, 61, 102089.
  103. Sreedharan, Sreerag, Nair, V., & Cisneros-Zevallos, L. (2023). Protective role of phenolic compounds from whole cardamom (Elettaria cardamomum (L.) Maton) against LPS-induced inflammation in colon and macrophage cells. Nutrients, 15(13), 2965.
  104. Sun, Brian K., Siprashvili, Z., & Khavari, P. A. (2014). Advances in skin grafting and treatment of cutaneous wounds. Science, 346(6212), 941–945.
  105. Surh, Young-Joon. (2002). Anti-tumor promoting potential of selected spice ingredients with antioxidative and anti-inflammatory activities: A short review. Food and Chemical Toxicology, 40(8), 1091–1097.
  106. Tarikh-i Farhang va Tamaddun-i Islam. (n. d.). [Place of publication unknown]: [Publisher unknown].
  107. Tuhin, Rakibul H., Begum, M. M., Rahman, M. S., Karim, R., Begum, T., Ahmed, S. U., Mostofa, R., Hossain, A., Abdel-Daim, M., & Begum, R. (2017). Wound healing effect of Euphorbia hirta Linn. (Euphorbiaceae) in alloxan induced diabetic rats. BMC Complementary and Alternative Medicine, 17(1), 1–4.
  108. ‎Veryser, Lieselotte, Taevernier, L., Roche, N., Peremans, K., Burvenich, C., & De Spiegeleer, B. (2014). Quantitative transdermal behavior of pellitorine from Anacyclus pyrethrum extract. Phytomedicine, 21(14), 1801–1807.
  109. ‎Wan, Ruth, Weissman, J. P., Grundman, K., Lang, L., Grybowski, D. J., & Galiano, R. D. (2021). Diabetic wound healing: The impact of diabetes on myofibroblast activity and its potential therapeutic treatments. Wound Repair and Regeneration, 29(4), 573–581.
  110. ‎World Health Organization. (2003). WHO guidelines on good agricultural practices for medicinal plants. World Health Organization.
  111. Yamaoka, Hiroshi, Sasaki, H., Yamasaki, H., Ogawa, K., Ohta, T., Furuta, H., Nishi, M., & Nanjo, K. (2009). Truncal pruritus of unknown origin may be a symptom of diabetic polyneuropathy. Diabetes Care, 33(1), 150–155.
  112. Ying, Xiao, Yu, K., Chen, X., Chen, H., Hong, J., Cheng, S., & Peng, L. (2013). Piperine inhibits LPS induced expression of inflammatory mediators in RAW 264. 7 cells. Cellular Immunology, 285(1–2), 49–54.
  113. Zechini, Barbara, & Versace, I. (2009). Inhibitors of multidrug resistant efflux systems in bacteria. Recent Patents on Anti-Infective Drug Discovery, 4(1), 37–50.
  114. Zeghad, Fouzia, Djilani, S. E., Djilani, A., & Dicko, A. (2016). Antimicrobial and antioxidant activities of three Euphorbia species. Turkish Journal of Pharmaceutical Sciences, 13(1), 47–56.
  115. Zeka, Keti, Ruparelia, K. C., Sansone, C., Macchiarelli, G., Continenza, M. A., & Arroo, R. R. J. (2018). New hydrogels enriched with antioxidants from saffron crocus can find applications in wound treatment and/or beautification. Skin Pharmacology and Physiology, 31(2), 95–98.
  116. Zhang, Wei, Zhang, W., Luo, J., & Kong, L. (2013). A new steroidal glycoside from the seeds of Hyoscyamus niger. Natural Product Research, 27(21), 1971–1974.
  117. Zhao, Wei, Zhang, X., Zhang, R., Zhang, K., Li, Y., & Xu, F. J. (2020). Self-assembled herbal medicine encapsulated by an oxidation-sensitive supramolecular hydrogel for chronic wound treatment. ACS Applied Materials & Interfaces, 12(51), 56898–56907.
  118. Zhao, Rui, Liang, H., Clarke, E., Jackson, C., & Xue, M. (2016). Inflammation in chronic wounds. International Journal of Molecular Sciences, 17(12), 2085.

 

آموزه‌های حدیثی
دوره 9، شماره 17
فروردین 1404
صفحه 11-47

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 20 اردیبهشت 1404
  • تاریخ پذیرش: 27 مهر 1404
  • تاریخ اولین انتشار: 27 مهر 1404

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار