تأثیر داروی جامع منسوب به امام رضا(ع) در درمان زخم پای دیابتی؛ نگاهی بالینی و روایی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم قرآنی و حدیث، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران؛ دانش‌آموختۀ حوزۀ علمیۀ خراسان، مشهد، ایران.

2 دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران.

3 دانشگاه علوم پزشکی جهرم، جهرم، ایران.

4 استاد حوزه علمیه، محقق و پژوهشگر روایات طبی، قم، ایران.

5 کارشناسی ارشد ترکیبات طبیعی و دارویی دریایی، پژوهشگر، مشهد، ایران.

چکیده

داروی جامع منسوب به امام رضا(ع) ترکیبی گیاهی بر پایۀ عسل است که مشتمل بر هشت گیاه دارویی (زعفران، فلفل سفید، هل، خربق سفید، بذرالبنج، عاقرقرحا، سنبل‌الطیب و فرفیون) می‌باشد. اگرچه گزارش‌های روایی دربارۀ این دارو در متون حدیثی ثبت شده‌اند، اما اعتبار سندی انتساب آن‌ها به امام رضا(ع) نیازمند بررسی‌های دقیق حدیث‌شناختی است. از سوی دیگر، هرچند خواص فارماکولوژیک تک‌تک اجزای این فرمولاسیون تا حدی شناخته شده‌اند، اما پرسش کلیدی، تأثیر سینرژیک (Synergistic Effect) این ترکیب است که در صورت اثبات، دو دستاورد مهم خواهد داشت: اولاً کشف ظرفیت ‌(پتانسیل)های ‌جدید در پزشکی سنتی مبتنی بر متون اسلامی و ثانیاً تقویت اعتبار محتوایی روایات مرتبط، حتی اگر نتوان سندیت آن‌ها را به‌صورت قطعی احراز کرد، زیرا تحلیل محتوایی همسو با یافته‌های علمی می‌تواند قرینه‌ای مستقل در ارزیابی احادیث به کار رود. این پژوهش میان‌رشته‌ای، با رویکردی تلفیقی، جنبه‌های حدیثی و پزشکی داروی جامع را بررسی می‌کند. مطالعۀ بالینی حاضر، سومین پژوهش محققان این مقاله بر روی بیماران است و به‌صورت گزارش موردی، به بررسی تأثیر موضعی داروی جامع بر زخم پای دیابتی مزمن با ویژگی‌های نکروتیک تیره، بافت هایپرگرانوله و هایپرکراتوتیک می‌پردازد که بیمار مورد مطالعه به درمان با پانسمان‌های نوین پاسخ نداده بود. نتیجۀ این تحقیق نشان می‌دهد که استفادۀ موضعی از داروی جامع با دوز و دورۀ مشخص، منجر به بهبود کامل زخم پای دیابتی گردید. این نتیجه با نتایج دو مطالعۀ بالینی قبلی بر روی جراحات و زخم پای دیابتی همسوست. بنابراین یافته‌های بالینی و علمی این پژوهش، قرینه‌ای بر صحت محتوای روایات مرتبط با داروی جامع ارائه می‌دهد و زمینه را برای استفادۀ ایمن و مؤثر از این دارو، بدون نیاز به تکیه بر سند روایات، فراهم می‌سازد. این مطالعه گامی مهم در توسعه و اعتبارسنجی درمان‌های گیاهی طب سنتی بر اساس تلفیق روایات و پزشکی مدرن است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The Impact of Imam Reza's Comprehensive Medicine on the Treatment of Diabetic Foot Ulcers: A Narrative and Clinical Perspective

نویسندگان [English]

  • Ali Jalaeiyan akbarneiya 1
  • Alireza Hashemi Shiri 2
  • Muhammad Mahdi Parvizi 2
  • Soudabeh Samimi 3
  • Rouhollah Ravanshad 4
  • Ali Rajabian 5
1 Assistant Professor, Department of Quranic and Hadith Sciences, Razavi University of Islamic Sciences, Mashhad, Iran; Graduate of Khorasan Seminary, Mashhad, Iran.
2 Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran.
3 Jahrom University of Medical Sciences, Jahrom, Iran
4 Seminary professor, researcher and scholar of Traditional medicine, Qom, Iran.
5 Master of Science in Natural and Medicinal Marine Compounds, Researcher, Mashhad, Iran
چکیده [English]

Imam Reza's Comprehensive Medicine

Imam Reza's Comprehensive Medicine is a herbal formulation based on honey, comprising eight medicinal plants: saffron, white pepper, cardamom, white hellebore, hyoscyamus, pellitory, valerian, and euphorbia. Although there are narrative reports about this medicine in hadith texts, the authenticity of these reports linking them to Imam Reza requires detailed hadith verification. On the other hand, while the pharmacological properties of the individual components of this formulation are somewhat known, the key question is the synergistic effect of this combination. If proven, it will have two significant outcomes: firstly, the discovery of new potentials in traditional medicine based on Islamic texts, and secondly, the enhancement of the content credibility of related narratives, even if their authenticity cannot be definitively established. This is because content analysis that aligns with scientific findings can serve as an independent corroborative factor in the evaluation of hadiths.

This interdisciplinary study examines both the hadith and medical aspects of Imam Reza's Comprehensive Medicine with an integrative approach. The current clinical study is the third such research conducted on patients and is presented as a case report investigating the topical effect of this comprehensive medicine on chronic

کلیدواژه‌ها [English]

  • Comprehensive Medicine
  • Imam Reza (AS)
  • Diabetic Ulcer
  • The Book of Medicine of the Imams (AS)
آموزه‌های حدیثی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 10 آذر 1404

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار