A Critical Analysis of the Systematic Excision (Taqṭīʿ) of Ḥadīth al-Thaqalayn in Ṣaḥīḥ Muslim and its Impact on the Implications of Imāmah

Document Type : Research Article

Authors

1 PhD student in Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Faculty of Theology and Islamic Studies, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran

2 Postdoctoral Researcher, Quran and Hadith Sciences, Faculty of Theology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran.

Abstract

The noble Ḥadīth al-Thaqalayn, serving as a strategic charter within the epistemic geometry of Islam, is transmitted in Ṣaḥīḥ Muslim-considered the most authoritative traditionary source in Sunni Islam after Ṣaḥīḥ al-Bukhārī-via a variant narration on the authority of Zayd ibn Arqam. A critical analysis and comparative evaluation of this transmission against other authentic corpora of the two sects (farīqayn), alongside the analysis of internal and external contextual clues, indicates the occurrence of "systematic excision" within its text. The fundamental problem of this research is to substantiate the omission of the tradition’s strategic proposition, namely, the Prophet’s (PBUH) explicit declaration regarding the "non-separation of the Quran and the ʿItrah until the Pool of Kawthar", in the narration of Muslim Nīshābūrī. This deficiency fundamentally challenges the authoritativeness (ḥujjiyyah) and definitive attribution of this version to the Prophet (PBUH). Utilizing a descriptive-analytical method and a critical approach, this paper identifies the original text of this mutawātir (successively transmitted) tradition and proceeds with the deconstruction of erroneous interpretations predicated upon this abridged narration. The findings demonstrate that unconditional reliance on Muslim’s excised narration has facilitated reductionist readings that deny the tradition's implication for Imāmah and potentially undermine the intellectual and political authority of the Ahl al-Bayt (PBUT) within the Islamic thought system.

Keywords

Main Subjects

References

  1. ابن‌ابی‌شیبه، عبدالله بن محمد. (۱۴۱۸ق). مسند ابن‌ابی‌شیبه. ریاض: دارالوطن.
  2. ابن‌اثیر، مبارک بن محمد. (۱۴۲۱ق). النهایة فی غریب الحدیث و الأثر. ریاض: دار ابن‌جوزی.
  3. ابن‌تیمیه، احمد بن عبدالحلیم. (۱۴۰۶ق). منهاج السنة النبویة فی نقض کلام الشیعة القدریة. ریاض: جامعة الإمام محمد بن سعود الإسلامیة.
  4. ابن‌تیمیه، احمد بن عبدالحلیم. (۱۴۲۵ق). مجموع فتاوی شیخ الإسلام أحمد بن تیمیة. مدینه: مَجمَع ملک فَهد لطباعة المصحف الشریف.
  5. ابن‌حجر عسقلانی، احمد بن علی. (۱۴۲۰ق). المطالب العالیة بزوائد المسانید الثمانیة. ریاض: دارالغَیث و دارالعاصمة.
  6. ابن‌حجر هیثمی، احمد بن محمد. (۱۴۱۷ق). الصواعق المحرقة علی أهل الرفض و الضلال و الزندقة. ریاض: دارالوطن.
  7. ابن‌حجر هیثمی، احمد بن محمد. (۱۴۲۶ق). المنح المکیة فی شرح الهمزیة المُسَمّی بأفضل القِری لِقُرّاء اُمِ القُری. جدّه: دارالمنهاج.
  8. ابن‌حنبل، احمد بن محمد. (۱۴۱۵ق). مسند الإمام أحمد بن حنبل (تحقیق شعیب الأرنؤوط و دیگران). بیروت: مؤسسة الرسالة.
  9. ابن‌شعبه، حسن بن علی. (۱۴۲۳ق). تحف العقول عن آل الرسول. بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
  10. ابن‌صلاح، عثمان بن عبدالرحمان. (۱۴۲۳ق). معرفة أنواع علم الحدیث. بیروت: دارالکتب العلمیة.
  11. ابن‌کثیر، اسماعیل بن عمر. (۱۴۳۱ق). تفسیر القرآن العظیم. ریاض: دار ابن‌الجوزی.
  12. ابویعلی، احمد بن علی. (۱۴۱۰ق). مسند أبی‌یعلی الموصلی. دمشق: دارالمأمون للتراث.
  13. ألبانی، محمد ناصرالدین. (۱۴۱۲ق). سلسلة الأحادیث الضعیفة و أثرها السَیئُ فی الأمة. ریاض: مکتبة المعارف.
  14. ألبانی، محمد ناصرالدین. (۱۴۱۵ق). سلسلة الأحادیث الصحیحه و شیءٌ من فقهها و فوائدها. ریاض: مکتبة المعارف.
  15. آمدی، علی بن محمد. (۱۴۲۴ق). الإحکام فی أصول الأحکام (تحقیق عبدالرزاق عفیفی). ریاض: دارالصُمَیعی.
  16. امینی، عبدالحسین. (۱۴۱۴ق). الغدیر فی الکتاب و السنة و الأدب. بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
  17. انصاری، محمدعلی. (۱۳۹۷ش). غدیر در آفاق حدیث. مشهد: بیان هدایت نور.
  18. باقرزاده، عبدالرحمان. (۱۴۰۱ش). «صحیح مسلم و روایات تحریف‌شده». نشریۀ معرفت کلامی، دورۀ ۱۳، شمارۀ ۲، ص۱۲۱‑۱۳۴.
  19. بزار، احمد بن عمرو. (۱۴۰۹ق). البحر الزَخّار المعروف بمسند البزار. مدینه: مکتبة العلوم و الحکم.
  20. ترمذی، محمد بن عیسی. (۱۴۲۱ق). جامع الترمذی. ریاض: دارالسلام.
  21. تفتازانی، مسعود بن عمر. (۱۴۱۹ق). شرح المقاصد. بیروت: عالم الکتب.
  22. جاهین، سامی بن أنورخلیل. (بی‌تا). الزَهرَة العَطِرة فی حدیث العترة. قاهره: دارالفقیه.
  23. حاکم نیشابوری، محمد بن عبدالله. (۱۴۲۲ق). المستدرک علی الصحیحین مع تلخیص الذهبی. بیروت: دارالکتب العلمیة.
  24. حسینی قزوینی، محمد. (۱۴۳۴ق). نقد کتاب أصول مذهب الشیعة لمؤلفه السلفی الدکتور القفاری. قم: مؤسسة ولیعصر للدراسات الإسلامیة.
  25. حسینی میلانی، علی. (۱۴۲۶ق). نفحاتُ الأزهار فی خلاصة عَبَقاتِ الأنوار. قم: حقائق إسلامی.
  26. حسینی میلانی، علی. (۱۴۳۰ق). حدیث الثقلین: تواتره و فقهه کما فی کتب السنة (نقدٌ لما کَتَبه الدکتورُ السالوسُ). قم: حقائق إسلامی.
  27. حسینی میلانی، علی. (۱۴۳۸ق). محاضراتٌ فی الإعتقادات. قم: حقائق إسلامی.
  28. حیدری، سیدکمال. (۱۴۴۱ق). حدیث الثقلین: سنداً و دلالةً (قراءةٌ فی أبحاث سماحة المرجع الدینی السیدکمال الحیدری). به قلم أسعد حسین علی الشِمری. قم: دار فراقد.
  29. خطّابی، حَمَد بن محمد. (۱۴۰۲ق). غریب الحدیث. مکّه: جامعة أُمِّ القُری.
  30. ذهبی، محمد بن احمد. (۱۴۱۳ق). المنتقی من منهاج الإعتدال فی نقض کلام أهل الرفض و الإعتزال. ریاض: الرئاسة العامة لإدارات البحوث العلمیة و الإفتاء و الدعوة و الإرشاد.
  31. ذهبی، محمد بن احمد. (۱۴۲۳ق). رسالةُ طرق حدیث «مَن کنتُ مولاه فَعَلیٌ مولاه». قم: دلیل ما.
  32. سبحانی تبریزی، جعفر. (۱۴۳۰ق). الإلهیات علی هُدَی الکتاب و السنة و العقل (به قلم حسن مکّی العاملی). قم: مؤسسة الإمام الصادق(ع).
  33. سخاوی، محمد بن عبدالرحمن. (۱۴۲۱ق). استجلاب ارتقاء الغرف بحبِّ أقرباء الرسول و ذوی الشرف. بیروت: دارالبشائر الإسلامیة.
  34. سمهودی، علی بن عبدالله. (۱۴۰۵ق). جواهر العقدین فی فضل الشرفین (شرف العلم الجَلی و النسب العَلی). بغداد: وزارة الأوقاف و الشؤون الدینیة.
  35. سندی، محمد بن عبدالهادی. (۱۴۲۸ق). حاشیة مسند الإمام أحمد بن حنبل. دوحة: وزارة الأوقاف و الشؤون الإسلامیة.
  36. سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر. (۱۴۳۳ق). الجامع الصغیر من أحادیث البشیر النذیر. بیروت: دارالکتب العلمیة.
  37. طباطبائی، سید محمدحسین. (۱۴۱۷ق). المیزان فی تفسیر القرآن. بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
  38. طبرانی، سلیمان بن احمد. (۱۳۹۷ق). المعجم الکبیر. قاهره: مکتبة ابن‌تیمیه.
  39. طبرسی، فضل بن حسن. (۱۴۰۸ق). مجمع البیان فی تفسیر القرآن. بیروت: دارالمعرفة.
  40. طیبی، حسین بن محمد. (۱۴۱۷ق). شرح الطیبی علی مشکاة المصابیح (المُسَمّی الکاشف عن حقائق السنن). مکّه: مکتبة نزار مصطفی ألباز.
  41. علم‌الهدی، علی بن حسین (سید مرتضی). (۱۴۲۶ق). الشافی فی الإمامة. قم: مؤسسة الصادق(ع).
  42. فسوی، یعقوب بن سفیان. (۱۴۱۰ق). المعرفة و التاریخ. مدینه: مکتبة الدار.
  43. قاری، علی بن سلطان‌محمد. (۱۴۱۴ق). مرقاة المفاتیح شرح مشکاة المصابیح. بیروت: دارالفکر.
  44. ماحوزی، احمد. (۱۴۲۶ق). حدیثُ الثقلین و مقامات أهل‌البیت. بحرین: دارالذکر.
  45. محمدی ری‌شهری، محمد. (۱۳۹۱ش). دانشنامۀ قرآن و حدیث. قم: دارالحدیث.
  46. مسلم بن حجاج. (۱۴۲۱ق). صحیح مسلم. ریاض: دارالسلام.
  47. معزی ملایری، اسماعیل. (۱۴۳۳ق). جامع الأحادیث الشیعة. قم: واصف لاهیجی.
  48. مفید، محمد بن محمد. (۱۴۲۹ق). الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد. بیروت: مؤسسة آل‌البیت(ع) لإحیاء التراث.
  49. مناوی، محمد عبدالرؤوف بن علی. (۱۴۲۲ق). فیض القدیر شرح الجامع الصغیر من أحادیث البشیر النذیر. بیروت: دارالکتب العلمیة.
  50. نسائی، احمد بن علی. (۱۴۲۱ق). السنن الکبری. بیروت: مؤسسة الرسالة.
  51. نظام‌الأعرج، حسن بن محمد. (۱۴۱۶ق). تفسیر غرائب القرآن و رغائب الفرقان. بیروت: دارالکتب العلمیة.
  52. نووی، یحیی بن شرف. (۱۴۱۴ق). صحیح مسلم بشرح النووی. قاهره: مؤسسة قرطبه.
  53. هیثمی، علی بن ابی‌بکر. (۱۴۲۲ق). مجمع الزوائد و منبع الفوائد. بیروت: دارالکتب العلمیة.
  54. یعقوبی، احمد بن اسحاق. (۱۳۸۴ق). تاریخ الیعقوبی. نجف: المکتبة الحیدریة.
  55. نوری، حسین بن محمدتقی. (۱۴۰۸ق). مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل. قم: آل‌البیت(ع).
  56. یعقوبی، محمد. (۱۴۳۶ق). أسمی الفرائض و أشرفها. نجف: دار الصادقین.
Hadith doctrines
Volume 9, Issue 18
December 2025
Pages 35-57

Files

History

  • Receive Date: 09 November 2025
  • Revise Date: 22 December 2025
  • Accept Date: 01 February 2026
  • First Publish Date: 01 February 2026

Share

How to cite

Statistics