The Methodology of Nuʿmānī’s Kitāb al-Ghaybah

Document Type : Review Article

Authors

1 PhD graduate, Quran and Hadith Sciences, Ferdowsi University, Mashhad, Iran.

2 Master's degree graduate, Quranic Sciences, Faculty of Quranic Sciences, Amol, Level 3 student, Hazrat Amina (pbuh) Seminary, Fereydounkenar, Iran.

Abstract

Kitāb al-Ghaybah by Abū ʿAbdullāh al-Nuʿmānī represents the earliest surviving compilation focused on the theme of Occultation (ghaybah), preserving authentic traditions transmitted from the Infallibles (PBUT) pertaining to this subject. In this work, al-Nuʿmānī adopts a distinctive analytical approach, drawing upon authoritative sources to expound upon discourses related to the Occultation. This study, employing a descriptive-analytical method, investigates al-Nuʿmānī’s ḥadīth hermeneutics (fiqh al-ḥadīth) and the documentary (sanadī) principles he employs to elucidate the significance of the transmitted material. The examination encompasses his categorization of Traditions, reference to Qur’ānic verses, commentary on Narrations, parallel chains of transmission (isnād), and biographical (rijālī) investigation. Al-Nuʿmānī’s methodological framework is designed to furnish a thorough and substantiated account of the Occultation of Imām al-Mahdī (PBUH), thereby enabling the reader to attain a more profound comprehension of this doctrine and its attendant discourses. As such, this text is acknowledged as a authoritative reference within the Occultation literature.

Keywords

Main Subjects

References

  1. ابن‌منظور، محمد بن مکرم. (۱۴۱۴ق). لسان‌العرب. بیروت: دار صادر.
  2. احمدی، مهدی؛ رحمتی، محمدکاظم. (۱۳۸۹ش). تاریخ حدیث شیعه در سده‌های چهارم تا هفتم هجری. قم: دارالحدیث.
  3. پاکتچی، احمد. (۱۳۹۲ش). فقه‌الحدیث. تهران: دانشگاه امام صادق(ع).
  4. جاسم، محمد حسین. (۱۳۸۵ش). تاریخ سیاسی غیبت امام دوازدهم(ع) (ترجمۀ سید محمدتقی آیت‌اللهی). تهران: امیرکبیر.
  5. جمعی از نویسندگان. (۱۳۹۷ش). رویکردهای نوین در حدیث‌پژوهی شیعه. تهران: دانشگاه امام صادق(ع).
  6. جوهری، اسماعیل بن حماد. (۱۳۷۶ق). الصحاح. بیروت: دارالعلم للملایین.
  7. حسن‌زاده آملی، حسن. (بی‌تا). نهج‌الولایه: بررسی مستند در شناخت امام زمان(ع). قم: قیام.
  8. دهخدا، علی‌اکبر. (۱۳۹۰ش). لغت‌نامۀ دهخدا. تهران: دانشگاه تهران.
  9. راغب اصفهانی، حسین. (۱۳۷۴ش). مفردات الفاظ قرآن. تهران: مرتضوی.
  10. ربانی، محمدحسن. (۱۳۹۵ش). دانش فقه‌الحدیث. قم: المصطفی(ص).
  11. رضاداد، علیه. (۱۳۹۵ش). مکتب حدیثی بغداد. مشهد: آستان قدس رضوی.
  12. طباطبایی، سید محمدکاظم. (۱۳۹۸ش). تاریخ حدیث شیعه. قم: دارالحدیث.
  13. طباطبایی، سید محمدکاظم. (۱۳۹۰ش). منطق فهم حدیث. قم: مؤسسۀ امام خمینی(ره).
  14. طباطبایی، سید محمدکاظم. (۱۳۹۰ش). تاریخ حدیث شیعه. قم: دارالحدیث.
  15. طبسی، نجم‌الدین؛ کاظمی، مصطفی. (۱۳۸۷ش). نگاهی به کتاب غیبت نعمانی. قم: تبیان.
  16. علوی‌مهر، حسین. (۱۳۸۴ش). آشنایی با تاریخ تفسیر و مفسران. قم: مرکز جهانی علوم اسلامی.
  17. عمادی حائری، محمد. (۱۳۸۸ش). بازسازی متون کهن حدیث شیعه. قم: دارالحدیث.
  18. غروی نایینی، نهله؛ صحرایی اردکانی، کمال. (۱۳۹۱ش). فقه‌الحدیث و روش‌های نقد متن. تهران: دانشگاه تربیت مدرس.
  19. غلامی جلیسه، مجید. (۱۳۹۰ش). کتاب‌شناسی ترجمه‌های متون حدیثی شیعه. قم: دارالحدیث.
  20. فراهیدی، خلیل بن احمد. (۱۴۰۹ق). کتاب العین. قم: هجرت.
  21. محدث نوری، میرزا حسین. (۱۳۸۴ق). نجم‌الثاقب فی احوال الامام الغائب. قم: مسجد جمکران.
  22. مدرسان دانشگاه قرآن و حدیث. (۱۴۰۱ش). دانش حدیث. قم: جمال.
  23. مدنی بجستانی، محمود. (۱۳۸۵ش). فرهنگ کتب حدیثی شیعه. تهران: امیرکبیر.
  24. مسعودی، عبدالهادی. (۱۴۰۲ش). فقه‌الحدیث. قم: دارالحدیث.
  25. مسعودی، عبدالهادی. (۱۴۰۰ش). درس‌نامۀ فقه‌الحدیث. قم: دارالحدیث.
  26. مسعودی، عبدالهادی. (۱۳۹۱ش). در پرتو حدیث. قم: دارالحدیث.
  27. نجاشی، احمد بن علی. (۱۳۶۵ش). الرجال النجاشی. قم: نشر اسلامی جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم.
  28. نعمانی، محمد بن ابراهیم. (۱۳۹۷ق). الغیبه. تهران: صدوق.
  29. نعمانی، محمد بن ابراهیم. (۱۳۶۲ش). الغیبه (ترجمۀ احمد فهری زنجانی). تهران: دارالکتب الاسلامیه.
  30. نعمانی، محمد بن ابراهیم. (۱۳۷۶ش). الغیبه (ترجمۀ محمدجواد غفاری). تهران: صدوق.
  31. نفیسی، شادی. (۱۴۰۱ش). درایة‌الحدیث. تهران: سمت.
  32. نرم‌افزارهای جامع‌الاحادیث، قاموس‌النور و علوم حدیث. مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی نور.
Hadith doctrines
Volume 9, Issue 18
December 2025
Pages 147-170

Files

History

  • Receive Date: 03 December 2025
  • Revise Date: 22 December 2025
  • Accept Date: 28 January 2026
  • First Publish Date: 28 January 2026

Share

How to cite

Statistics