A Comparative Study of the Hadith on the Creation of Man in the Image of God in the Thought of Ibn Arabi and Imam Khomeini (r.a.)

Document Type : Review Article

Authors

1 Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Farhangian University, Tehran, Iran.

2 Assistant Professor, Department of Islamic Philosophy and Theology, Jahrom University, Jahrom, Iran.

3 Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Farhangian University,Tehran, Iran.

Abstract

The Hadith, "Verily, God created Adam in His image", constitutes one of the most contentious and debated traditions within the spheres of theology, anthropology, and Islamic Gnosticism (ʿIrfān), having engendered diverse interpretations and esoteric hermeneutics (ta’wīl) across varied intellectual traditions throughout the centuries. The present research, employing a comparative and analytical perspective, examines the exegesis of this Hadith within two prominent mystico-philosophical systems of thought: the perspectives of Muhyi al-Din Ibn Arabi and Ruhollah Khomeini(r.a.). The fundamental research inquiry seeks to understand the station of man and his existential ranks from the viewpoint of these two thinkers, an understanding contextualized within key concepts such as the Perfect Man (Insān al-Kāmil), Divine Vicegerency (Khilāfat Ilāhiyyah), and the manifestation of the Divine Names and Attributes (Ẓuhūr al-Asmā’ wa al-Ṣifāt). Through the utilization of a descriptive-analytical methodology and drawing upon authentic Gnostic and theological resources, this study demonstrates that although the discursive language and expressive modalities of the two scholars differ, both, in their apprehension of the aforementioned Hadith, have ultimately arrived at the realization of the reality of the Perfect Man as the perfect mirror reflecting the entirety of the Divine Names and Attributes. This view possesses an intimate correlation with the theory of Theophany (Tajallī), the ranks of existence (Marātib al-Wujūd), and the Unity of Witnessing (Waḥdat al-Shuhūd) in Ibn Arabi’s Gnosticism, and with the levels of the soul (Sāḥāt al-Nafs) in Khomeini’s mystical journey (Sulūk). The investigative findings confirm that within both intellectual frameworks, the Hadith on creation in the image of God not only does not carry a physical or external meaning but rather provides a crucial entry point for elucidating the place of man within Gnostic ontology and his specific existential philosophy.

Keywords

Main Subjects

References

  1. ابن‌تیمیه، احمد. (۱۹۹۶م). مجموع الفتاوی. ریاض: مجمع الملک فهد لطباعة المصحف.
  2. ابن‌حجر، احمد بن‌ علی. (۱۳۷۹ق). فتح‌الباری فی شرح صحیح‌البخاری. بیروت: دارالمعرفة.
  3. ابن‌خزیمه، محمد بن‌ اسحاق. (۱۳۹۰ق). التوحید و اثبات صفات الرب. ریاض: مکتبة الرشد.
  4. ابن‌عربی، محی‌الدین. (۱۹۹۴م). الفتوحات المکیة. بیروت: دار صادر.
  5. ابن‌عربی، محی‌الدین. (۲۰۰۲م). فصوص الحکم. قاهره: دارالثقافة.
  6. ابن‌قدامه، عبدالله. (۱۴۰۵ق). اللمعة فی اعتقاد أهل السنة. بیروت: دار الکتاب العربی.
  7. بخاری، محمد بن ‌اسماعیل. (۱۴۲۲ق). الصحیح. بیروت: دار ابن‌کثیر.
  8. بهرامی، علی. (۱۳۸۷ش). فلسفه‌ و‌ عرفان در آثار ابن‌عربی. قم: حوزه.
  9. بیهقی، احمد بن ‌حسین. (۱۳۴۴ق). الأسماء والصفات. حیدرآباد: دارالمعارف.
  10. حسینی، مهدی. (۱۳۹۶ش). زبان‌شناسی و نشانه‌شناسی در عرفان اسلامی. تهران: نی.
  11. خرمشاهی، بهاءالدین. (۱۳۸۴ش). دانشنامۀ قرآن ‌و قرآن‌پژوهی. تهران: معارف.
  12. خمینی، روح‌الله. (۱۳۶۵ش). شرح دعای سحر. تهران: معارف.
  13. خمینی، روح‌الله. (۱۳۶۶ش). شرح چهل حدیث. تهران: بنیاد فرهنگ اسلامی.
  14. خمینی، روح‌الله. (۱۳۶۷ش). شرح حدیث جنود عقل و جهل. تهران: بنیاد نشر آثار امام.
  15. خمینی، روح‌الله. (۱۳۶۸ش). آداب‌الصلوة. تهران: معارف.
  16. خمینی، روح‌الله. (۱۳۶۹ش). اساس عرفان. تهران: معارف.
  17. رازی، فخرالدین ‌محمد بن‌ عمر. (۱۴۲۰ق). التفسیر الکبیر. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
  18. ذهبی، شمس‌الدین. (۱۹۹۸م). سیر أعلام النبلاء. بیروت: مؤسسة الرسالة.
  19. نصر، حسین. (۲۰۰۷م). دانش ‌و معنویت در اسلام، (ترجمۀ احمد آرام). تهران: طرح نو.
  20. شمس‌الدین، مسلم ‌بن‌ حجاج. (۱۴۰۷ق). الصحیح. بیروت: دارالفکر.
  21. شهید مطهری، مرتضی. (۱۳۶۸). عرفان اسلامی. تهران: صدرا.
  22. صدوق، محمد بن‌ علی ‌بن‌ بابویه. (۱۳۹۸ق). التوحید. قم: جامعۀ مدرسین.
  23. طباطبایی، سید محمدحسین. (۱۳۷۲ش). الإیضاح فی أسرار التوحید. قم: دارالعرفان.
  24. طباطبایی، سید محمدحسین. (۱۴۱۷ق). المیزان فی تفسیر القرآن. قم: مؤسسة النشر الإسلامی.
  25. عبدالجبار، قاضی. (۱۹۶۵م). شرح الأصول الخمسة. قاهره: دارالفکر العربی.
  26. کاظمی، رضا. (۱۳۹۸ش). بازخوانی فلسفی حدیث صورت در اندیشۀ ابن‌عربی. مجلۀ علوم انسانی و فلسفه، 12(4)، 345–
  27. کلینی، محمد بن‌ یعقوب. (۱۴۰۷ق). الکافی. قم: دار الکتب الإسلامیة.
  28. مرندی، سید محمد. (۱۳۹۵ش). روش هرمنوتیکی ابن‌عربی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
  29. موسوی ‌همدانی، محمدعلی. (۱۳۹۰ش). انسان کامل در عرفان اسلامی. قم: جمال.
  30. نووی، یحیی. (۱۹۹۶م). شرح صحیح مسلم. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
  31. Chittick, William C. (1989). The Sufi Path of Knowledge: Ibn al-‘Arabi’s Metaphysics of Imagination. Albany: State University of New York Press.11
Hadith doctrines
Volume 8, Issue 16
December 2024
Pages 137-159

Files

History

  • Receive Date: 10 July 2025
  • Revise Date: 04 August 2025
  • Accept Date: 21 September 2025
  • First Publish Date: 21 September 2025

Share

How to cite

Statistics