روش شناسی معنایابی واژه های نهج البلاغه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی پژوهشکده علوم اسلامی، بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی

چکیده

شناخت معنای واژگان، از مهمترین مراحل فهم متون دینی است. این مهم، زمانی تحقق می‏یابد که مبتنی بر روشی علمی ‏باشد و از یک سیر منطقی پیروی ‌کند. خصوصا دربارۀ متون مقدسی چون نهج‏البلاغه که از ادبیاتی فاخر برخوردار است و واژه‏های آن به جهت چندی پُر شمار و به جهت چگونگی متنوعاند. مقاله حاضر کوشیده است تا با تکیه بر کتاب نهج‏البلاغه به طرح روشی بپردازد که نهج پژوهان برای دست یابی به معنای واژه‏ها بدان نیاز دارند. روشی که بر شش مرحله کاربردی استوار است و در یک فرایند گام به گام، مخاطب را به معنای واژه‏های نهج‏البلاغه رهنمود می‏سازد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می‏دهد که شناخت هیئت و ماده کلمه، تشخیص بُن‏معنایی، انتخاب معنای استعمالی، تشخیص معنای حقیقی از مجازی، بررسی ویژگی‏های زبانی و تحلیل معنا شناختی شش مرحله مهم و کارگشا در فهم واژه‏های نهج‏البلاغه است که در ترجمههای نهج‏البلاغه نیز انعکاس داشته است.

کلیدواژه‌ها